Publi\u00e9 : 2008-12-23<\/p>\n\n\n\n
\u00ab\u00a0Angelo Dav\u00ed\u00a0\u00bb de Valeri Bernard (estrach : \u201cCalign\u00e0gi\u201d) : comentari compausat<\/p>\n\n\n\n
Lo roman de Val\u00e9ri Bernard, \u201cAng\u00e8lo Dav\u00ed\u201d fugu\u00e8t escrich en 1887 : presenta una Proven\u00e7a realista que ne bailha pas beuc\u00f2p d’esp\u00e8r als joves : a l’abric del solelh, lo trabalh dins la maison per las drolhas, se fa en silenci ; sol lo raive p\u00f2t amenar un pauc de lutz dins la vita d’Ang\u00e8la.<\/p>\n\n\n\n
I – def\u00f2ra e dedins : la lutz portada sus l’ostal<\/strong><\/p>\n\n\n\n L’accion \u2013 o mai l’aussen\u00e7a d’accion- se debana dins l’apr\u00e8s miegjorn quora lo solelh es al pus naut: \u201c lo soul\u00e8u dei tre ouro rabino\u201d. La lutz e la calor del def\u00f2ra son tr\u00f2p f\u00f2rtas per lo mond que ne poden pas que demorar dedins, \u201c dins la carriero li a pas uno amo\u201d. Aquel cadre, l\u00e8u descrich dins las prumi\u00e8ras frasas del estrach, serv\u00eds a presentar l’ostal fresc que pren c\u00f2p s\u00e8c tota la pla\u00e7a dins la seguida. Que ostal es compausat d’una p\u00e8\u00e7a principala, \u201c la grando cousino\u201d: qu\u00f2 es lo lu\u00f2c ont la gent viven, trabalhen e se pausen. Es un endrech triste, \u201cnuso e deserto\u201d, ont \u201cla clarta intro a bro\u201d: lo solelh venent de def\u00f2ra es la sola sor\u00e7a de lutz que bota en valor \u201clei muraio blanchido \u00e0 la caus\u201d. l’ostal aperten a una familha borgesa : an una \u201cmachino a courduro\u201d, \u00e7\u00f2 que a l’ep\u00f2ca ne se vei pas sovent ; an tanben una pendula dont lo \u201ctico-ta langourous\u201d que respond al \u201cvounvoun de la machina\u201d en un leitmotiv que ritma l’estrach e entira al raibe. La decoracion es importanta amb \u201cl’armari entaiado de flour e d’auc\u00e8u\u201d, senha d’un romantisma affichat ; la pani\u00e8ra es descricha en las assonan\u00e7as en \u201cd\u201d e \u201cb\u201d e las aliteracions en \u201co\u201d e \u201ca\u201d : \u201cadournado s’aubouro, de ferraduro en flour d’alis\u201d ; la riquessa se v\u00f2l far veire dins quel ostal amb los libres que \u201ctiron l’uei em\u00e9 l’or de sei cuberturo\u201d. Tot es \u201ctant propro, tant b\u00e8n tengudo\u201d : l’autor insist\u00eds sus quela valor tradicionala de propretat importanta per quela familha ; los adjectius \u201ctoujou proupret\u201d e l’expression \u201ctoujou b\u00e8n lavat\u201d mostran d’un biais mocandier que l’ostal es lo lu\u00e8c de totas las permejan\u00e7as. L’airum es triste dins l’ostal que \u201cs\u00e8mblo endourmi\u201d e ont \u201clo t\u00e8ms s’escola lentamen\u201d : la meteis pendula es \u201cmalancouni\u00e9u\u201d. Respira tota lo languiment, \u201cl’enuia d\u00f3 couv\u00e8nt\u201d e la \u201cmuraio blanchido\u201d sembla mai al mur d’una preson. Lo \u201csilenci pus esp\u00e9s\u201d e la \u201ctranquilita frejo, lourdo\u201d entornan ben quella tristesa e quel sentiment de barradura que p\u00f2t aver la dr\u00f2lha.<\/p>\n\n\n\n II \u2013 los personatges : los c\u00f2sses silencioses e immobiles<\/strong><\/p>\n\n\n\n L’Ang\u00e8la e la Grand son los doas femnas de l’estrach. La vi\u00e8lha femna es presentada meita endurmida, \u201cla bouco entreduberto, \u201cla testo dins sei man, lei couide ei ginous\u201d : esp\u00e8ra lo temps que passa, sans un mot, dins una position gaireben d’un fet, replegada sus ela. Ne sembla pas aver de raibe e ac\u00e8pta sa situacion. La tornem veire al quatren paragrafe : \u201cdins la memp immoulilita soumiho toujou\u201d : son immobilitat m\u00f2stra la lentor del temps, que p\u00f2t nonmas durmir per lo far passar pus viste. \u00c8 talament silenciosa que son meiteis \u201ctussi\u201d ne s’auv\u00edt pas. Sol son u\u00e8lh es vivent, \u201cparpalous\u201d. L’Ang\u00e8la es tanben silenciosa, mas es pro activa : \u201ctravaio de clinoun sus la machino \u00e0 corduro\u201d. La tension f\u00f2rta et benleu la lassi\u00e8ra son mostradas per l’adv\u00e8rbe \u201cnervihousamen\u201d e l’adjectiu \u201cdespaci\u00e8nt\u201d. La dr\u00f2lla sembla malauta : a la \u201cgauto paloto\u201d, \u201cson \u00e8r insufis\u00e8nt\u201d, \u201cei labro s\u00e8nso coulou\u201d ; a la fin de la descriveson, qu\u00f2 es mai clar, quora la frasa s’acaba per \u201c signe d’un sang malaut\u201d. La tristessa e lo languiment presentats coma un rai de familha pareissen sur la figura d’Ang\u00e8la. Los mestres son rics e subretot pas risents, \u201crisien gamai\u201d. Demoren dels personatges secondaris dins quel estrach, mas son pro presents perqu\u00e9 balhen l’atmosf\u00e8ra dins quel ostal : las \u201c afaire misterious\u201d e lo silenci. Darri\u00e8r lo trabalh pro dur, l’autor nos v\u00f2l preparar a qualqu’au res de mai prigond : l’apertenen\u00e7a a una classa sociala onte l’Ang\u00e8la se reconeis pas e son enveja d’espremir sos sentiments arderos, \u201cde braso souto de gla\u00e7a\u201d, e a la fin del paragrafe, legiss\u00e8m : \u201ccoma p\u00e8r de passien enteriouro e furouno\u201d. L’Ang\u00e8la es una brava dr\u00f2lha : \u201csei gands uei\u201d, \u201cde touto b\u00e8uta, brun, velouta, mobile, largamen marca de bistre tout a l’entour\u201d ; qu\u00f2 fa lo contraste entre la vi\u00e8lha femna a costat d’ela, sa pr\u00f2pria tristessa e lo silenci de l’ostal : sos u\u00e8lhs son la sola causa viva dins quel cont\u00e8xte, amb las respiracions e sos raibes.<\/p>\n\n\n\n III \u2013 del raive esvelhat a la realitat sans esp\u00e8r<\/strong><\/p>\n\n\n\n Aquel raive nos mena drech a Madame Bovary : los romans son \u00e0 l’origina de las pensadas romanticas de l’Ang\u00e8la ; v\u00f2l assajar de tornar trabalhar, mas la f\u00f2r\u00e7a de las images contengudas dins lo libre l’en empacha e sas pensadas s’en van totas en quauqu’un lu\u00f2c mai : n’a pus d’espaci per quic\u00f2m mai : \u201cli an m\u00f2ugu t\u00f3utei sei pensado\u201d. Ven prisoni\u00e8ra de sa pensadas. Sa vita s’identifica completament al roman, \u201csi vis, coumo dins lou rouman\u201d. Tots los asp\u00e8ctes del raive romantic se tr\u00f2ban aqu\u00ed : \u201clei letro d’amour a-n-amourous imagin\u00e0ri\u201d, \u201clo poutoun \u00e0 la raubado\u201d, lo raive de maridatge, \u201cque devi\u00e9 l’espousa\u201d, lo raive de riquessa : \u201dauri\u00e9 d’equip\u00e0gi e de varlet\u201d ; L’image del prince n’es pas lu\u00e8nh, \u201cun b\u00e8u jovent\u201d, emai siaga \u201cun baron\u201d, e ela es la princessa amb sas \u201ctoleto esbroufanto\u201d. Quelas pensadas s’entremesclan de sovenirs de la realitat que la noir\u00eds : \u201csi rapello subretot\u201d, si rapello tamb\u00e8n\u201d. L’Ang\u00e8la daissant sas pensadas anar e venir, passa de l’imaginacion producha per lo libre a \u00e7\u00f2 qu’a viscut amb sas amigas : la granda Fani lor fasi\u00e1 creire que avi\u00e1 un galant ric ; que siaga vertat o non, la dr\u00f2lla se serv\u00eds d’aqu\u00f2 per enriquesir sos raives. Lo fenom\u00e8n de grop es potent dins quel procediment : v\u00f2len totas at\u00e9nher lo meteis ideal. E l’atrasen\u00e7a dels adultes per las causas seixualas rendonn quela imaginacion mai f\u00f2rta. La question de la diferan\u00e7a de classa sociala es tamben importanta : la maire vestida en pagesa fa despi\u00e8ch a la joventa ben mesa. Ne v\u00f2l pas \u00e8sser assimilada a Cendroseta ! Los agaches de las autras dr\u00f2lhas son pro f\u00f2rts : \u201clou mounde se reviravo p\u00e8r lei v\u00e8ire\u201d, \u201c tout lou mounde si n’en devi\u00e9 trufa\u201d. N’es pas diferenta en aqu\u00f2 dels jovents d’ara e de totas las ep\u00f2cas. A quel atge sensible, n’es pas facile d’assumir sa condicion. E las dr\u00f2lhas v\u00f2len \u00e8sser pla\u00e7adas \u201cben naut dins l’estimo deis autro\u201d. Patis tanben de la diferen\u00e7a entre la vita al vilatge et la vita en vila : \u201ccoumo lou t\u00e8ms li \u00e8ro long dins aqu\u00e9u vi\u00e0gi, elo qu’en vilo noun lou visi\u00e9 passa\u201d. L’atirament de la vila per la dr\u00f2lla es f\u00f2rt e noir\u00eds tanben sos raives. Los joves pageses del vilatge li par\u00e9isson ben palles f\u00e0cia als \u201cMichet\u201dde la vila : son \u201cgrossi\u00e8ro\u201d, \u201cmau eleva\u201d, e de far la ti\u00e8ra de tots los \u201cdefauts\u201d dels jovents del vilatge per justificar quela diferen\u00e7a. Son ambicion de viure en vila e de s’i maridar pren tota la pla\u00e7a dins son esperit.<\/p>\n\n\n\n Quel estrach presenta la vita d’Ang\u00e8la, joventa, que raiba d’un autre lu\u00f2c melhor, presa dins un mitan pro barrat : lo vilatge, la maison, lo trabalh, la Grand. Qu\u00f2 es devengut per ela lo sol biais d’escapar a l’enujan\u00e7a de tots los jorns, de demorar procha de sas amicas de la vila e de se sentir eisistir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Publi\u00e9 : 2008-12-23 \u00ab\u00a0Angelo Dav\u00ed\u00a0\u00bb de Valeri Bernard (estrach : \u201cCalign\u00e0gi\u201d) : comentari compausat Lo roman de Val\u00e9ri Bernard, \u201cAng\u00e8lo Dav\u00ed\u201d fugu\u00e8t escrich en 1887 : presenta una Proven\u00e7a realista que ne bailha pas beuc\u00f2p d’esp\u00e8r als joves : a l’abric del solelh, lo trabalh dins la maison per las drolhas, se fa en silenci […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-35","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-text"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chateletdejayac.com\/jaiacs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chateletdejayac.com\/jaiacs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chateletdejayac.com\/jaiacs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chateletdejayac.com\/jaiacs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chateletdejayac.com\/jaiacs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/chateletdejayac.com\/jaiacs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":146,"href":"https:\/\/chateletdejayac.com\/jaiacs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35\/revisions\/146"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chateletdejayac.com\/jaiacs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chateletdejayac.com\/jaiacs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chateletdejayac.com\/jaiacs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}