Tot En Occitan

Publié : 2008-12-07


vodriái escriure dins la lenga del Pépé e de la Mémé ; quò es segur que ara apreni las lengas de totas l’occitania ; vòli trabalhar qualas del Périgòrd e de la Corrèze e las autras tanben.

vau botar los audios de mon trabalhs en prumièra annada a l’universitat e los comentaris compausats.

 

La formigueta

Publié : 2008-12-07


La formigueta

exercici oral de compreneson

1- a qual èran o son destinadas las faulas, fauletas o continas come « la paure formigueta »? donatz un exemple de raconte de faulas, fauletas o contina, qual, quora, cossi, e perqué ne contar ?
Las faulas èran destinadas a tot lo mond e mai que mai als enfants per lor aprene la saviesa, la patiença, e lo fach que n’i a pas totjorn de responsas o de solucions als problèmas de la vita.

La graula e lo renard es una faula de la Fontaine escricha al sègle XVII : lo renard blandis la graula que ne se sentissent pus de gaug daissa son formatge tombar dins la gola del renard pro content.

Lo blandiment pòt menar sus dels camins perilhós. Es pro util de l’aprene als petits e als grands.

2-Explicatz en una frasa cossí es bastida aquela fauleta de la « paura formigueta » :

La formigueta encontra diferents “personatges” que tots li disen que lo seguent farà melh qu’el.

 

exercici oral : contatz una o doas fauletas se ne coneissètz

un elefant que se brançolava
sus una tèla tèla tèla,
tèla d’aranha
e trobava aquel jòc talament amusant
que s’en anèt quèrre un segond elefant

doas elefants que se brançolavan
sus una tèla tèla tèla,
tèla d’aranha
e trobavavan aquel jòc talament amusant
que s’en anèren quèrre un trèsen elefant

très elefants que se brançolavan
sus una tèla tèla tèla,
tèla d’aranha
e trobavan aquel jòc talament amusant
que s’en anèren quèrre un quatren elefant

quatre elefants que se brançolavan
sus una tèla tèla tèla,
tèla d’aranha
e trobavavan aquel jòc talament amusant
que la tèla criquèt
e patratrac BOUM !

exercici gramatical

1- a) qual ne demorèt pas un briu ? (“quú” en périgòrd)
b) que quò es que erà plen de variças ?
c)qual son filh anèt quèrre ?
d) quora la vegèrem debarcar ?
e) dumpuèi quora caminava ?
f) amb qual jogava ?
g) quantas de vacas vegèrem ?

2 – a) auriam volgut que vengèssetz al mercat amb nosautres
b) li auriá agradat que li cantèssem la cançon del “pont mirabèl”
c) auriám mai estimat que margarida culhiguèsse de flors salvatjas
d)auriái volgut que los joves causiguèsson d’anar al cinemà puslèu qu’al cafè
e) aurián mai estimat que te batèsses contra los jogaires de l’autra equipa
f) nos auriá plan agradat que la familha nos portèsse un bon vin de gascoha puslèu qu’un flascon de perfum Chanel.

Lo risc

Publié : 2008-12-07


lo risc de viure, lo risc de morir.

La vita que passa tan leu e que pòdi pas la reténer.

L’idèia que n’i en aurà pas n’autra.

La sola chança, lo miracle que pòt durar un petit pauc, mas pòt s’arestar còp sec ; o dins un petit moment.

Cada moment deu durar l’eternitat.

L’eternitat d’un moment, la fòrça umana.

L’intensitat de la segonda.

Los darrièrs de Lobaterras de Joan Ganhaire

Publié : 2008-12-07


Fica de lectura : “lo darrièr daus lobaterras”

de joan ganhaire

1) Lo quadre

« Lo darrièr daus lobaterras », roman de l’autor peiregòrdin contemporanèu Joan Ganhaire, fuguèt escrich en 1987.

L’avantprepaus e la pòstfaci serven de quadre al retrait : a la dubertura e a la barradura, quò es l’autor que parla directament : « que ieu me venguès establir medecin » ( son mestier).

Aloga lo luòc en Peiregòrd, onte viu e que coneisse dumpei longtemps, a costat del priorat de Merlanda e de son cementeri. Cerca aïtal a balhar una tonalitat fòrça realista.

Fa semblant de balançar a dire son secret, per trapar l’atencion del legeire. Decide enfin de z’o dire : a trobat daus parjamins dins lo cementeri.

L’autor presenta Joan de l’Arribiera, queu qu’a escrich tot lo recit seguent. A la fin de l’avantprepaus, lo legeire es ja plan interessat per tot quel mistèri.

2)los luòcs

o narrator, en focalisacion intèrna, es lo Joan de l’Arribiera : l’accion s’aloga sus lo meteis luòc presentat en prumièr per l’autor : a costat del Priorat, i aviá un vilatge a la fin del sègle XII, Lobaterra, que n’existis pus uèi.

Insistis en prumièr sus la forèst a l’entorn, que es un lòc pro important, per que los òmes s’i baten per desbosigar e cultivar la terra. Las descripcions de la forèst ne balhen pas l’image d’un luòc maudich ; quò es la présencia dels lops que la renda malefica : es descricha d’un biais objèctiu, sens adjèctiu negatiu, manca qualques castanhs bescornuts.

Trobem aital un unitat de luòc dins la prumièra partida : l’accion se debana dins lo vilatge e dins la forest, lo mai sovent defòra dins la natura salvatga.

Dins la segonda partida del retrait, l’accion montra lo viatge en Orient , per las crosadas. Entre la mar e lo sable, vesèm un autre natura salvatga tanben, nuda e violenta.

Lo retorn al vilatge a la fin del roman marca lo cèucle que se tòrna barrar, coma l’istòria.

3) lo temps

L’accion se debana a la fin del sègle XII e quò es l’istòria d’una vita dins sa cronologia.

Lo narrator escriu a la fin de sa vita : l’istòria comença abans sa naissança, del temps del grand paire d’Arnaud, lo companh de Joan.

Lo Joan parla d’un secret « tròp pesant » que li cal escriure. Raconta çò que los vielhs dison dins lo païs sus la orrors comesas per los lops e tots lo mond que an tuats. Sèm enquera dins la presentacion.

Lo temps fòrt es l’enfança de Joan e Arnaud : la scèna de la descobèrta del libre secret e la disparicion d’Arnaud.

L’autre moment important es lo viatge en orient que dura dos ans : Joan e son amic an alora vint ans.

La fin del retrait pòrta sus la mòrt d’Arnaud son retorn e dura una nuèch.

L’atge adulte es un pauc escafat.

Joan insistis a la fin sus sa dificultat a viure tot lo restant de sa vita.

Los temps utilisats son d’abord l’imparfait, lo passat simple, lo passat compausat e lo plus que perfach.

4) lo raconte

l’intriga es dins la malediccion portada sus Arnaud qui se trasforma en lop : lo narrator manten lo suspens tot lo long parlant de secret, de misteri, d’orror sans desvelar lo fon. Sèm dins un’òbra fantastica ont lo diable e l’òme cambian de ròtles.

Vesèm un tèma de progression constante : las orrors comesas per los lops reporgissent lo diable : quò tòrna mai que mai dins lo roman ; los còrs minjats, la paur son de tèmas recurents que manténen la tension.

5 ) Los personatges

lo narrator es un dels personatges del roman : manca quora conta de las legendas, Joan es dins l’accion (intradiegetic) : emplega lo “ieu” tot lo temps ; obsèrva tanben las situacions d’endefòra e ne sembla pas devinar còp-sec çò que arriba a son ami.

Avèm nonmas lo punt de vista de Joan ; quò es per son biais que vesèm çò que Arnaud o los autres pensan : pòt èsser omniscient, mas sovent ne compren pas lo comportament de son amic

Joan s’adreiça sovent a l’Arnaud dins un estil indirèct : “t’aviá tornat sus ton liech”, subretot dins las scènas ont se trasforma en lop.

Aital, los dos amics comunican pauc e semblan sovent estrangièrs l’un a l’autre, çaquelà lor amigança è vertadièra. Arnaud sembla mai que mai estrangièr als autres.

Los dialògs entre los personatges son demesits al minimum. Joan mèna un monològ tot lo long del raconte.

Quò es sovent daus gropes que actan : los gropes dels caçaires, dels lops, dels sodards, dels vilatgeses.

L’éroi è Arnaud que pòrta la malediccion.

lo grand lop gris è tanben un personatge segondari plan important, reporgissant l’image del diable, e que pareis d’un biais recurrent.

Lo paire d’Arnaud è plen de saviesa e reporgis la patz.

Lo monge pòrta lo saber, lo secret e reporgis lo simbòl religiós en oposicion amb lo diable e la malediccion dels lops.

Lo teatre del capitòli

Publié : 2008-12-07


Un bastiment famós, lo teatre del Capitòli (pagina 20)

1) quantas salas e quantas renovacions i a agudas dempuèi la creacion de la primièra sala prèp del canton del pertèrra del capitòli ?

I a agut tres salas : la Comedia, la Sala del Jòc de l’espectacle, la sala novèla de 1950.

la prumièra renovaccion fuguet las lòtjas dins las galariás al sègle XIX, puèi la renovacion de 1880, quala de 1950, de 1974 et de 1996 : quò fa cinc.
2) quinas decoracions i a agudas al sègle XIX, quora e per qual foguèron realisadas ?

la pintradura neo-baròca fuguet realisada per Benezet sus la Copòla en 1880.
3) Descriuretz un bastiment o pargue o monument public d’occitania o d’endacòm mai e ne faretz un cort istoric.

La Maison de La Boetie a Sarlat es plan coneguda per essèr lo luòc de naissança del poèta al sègle XVI.

Quò es una bastisssa estrecha, nauta, amb de las fenestras e de las escalpraduras renaissanças sus las doas faciadas.

La teulada es ponchuda e tota en lausas.

Darrièr, i a tot plen de pitas corts, d’escalièrs, d’arcadas.

Sus la granda faciada, li vesem l’escriveson : « per que qu’èra el, per que qu’èra iò » signe de son amistat amb Montaigne.

Uèi, quò es devengut la Cambra de Comèrci de Sarlat.

4) Exercici gramatical

reviratz en faguent atencion a la concordància dels temps :

Antan, auriam gardat las fedas a costat dels bòscs sorns, e auriam agut paur dels lops.

Qual nos siriá vengut quèrre per nos menar al restaurant, se nos aviatz oblidats ?

Los drollets auran enveja de presents per Nadal. Lor triga totjorn d’arribar a Nadal.

Auriái cregut que ne podriái pas comprener l’occitan, pasmens quò es una lenga clara per qual l’escota ben.

Una figuièra per Caçola

Publié : 2008-12-07


I-la novèla se debana dins un cadre amb de constrenchas fortas al nivèl del temps e de l’espaci

Aquela novèla se debana pendent la meitat d’una nuèch ; lo raconte comença coma aquò :« de quatre oras e mièja » e de mai, precisa : « fa nuòch encara ». L’istòria se fisnís aprèp lo levat del jorn : « lo solelh èra adejà naut ». Quò dura pas mai de 4 o 5 oras entre lo moment ont los vesins venguèron cercar lo metge e quora tornèt a son ostal.

L’espaci e contengut dins lo vilatge, dumpei la camin que mèna de la maison del metge : « l’autò ronca doçament e sembla que prenga sola los viradors », al retorn, per lo meteis camin per tornar de chas Caçola, ont lo metge se plantèt sus « un camin boscatier » per se repausar e soscar. I a pas mai de qualques quilomètres de percors.

II – la novèla va contra la nocion d’eròi perque los personatges secondaris son pas aqui per metre en valor un personatge principal.

Trobem pas vertadièrament un personatge principal : lo temps present nos mostra ço que viu lo metge dins son trabalh e sos sentiments davant la realitat de la mòrt, mas ne paréis pas coma un eròi ; la vita passada de Caçòla nos è contada, mas apareis pusleù coma un anti-eròi. Los autres personatges que son los vesins, la familha e los collègas de Caçola paréisson totjorn anorrits e ne bótan pas en avanç Caçòla.

III – dins la novèla, dins de situacions o/e la vida d’un personatge pòdon presentar de similituds

lo metge e Caçola sentisson tots doas los elements : Caçòla « aimava, sos la pluòja, reversar la tèsta et reculhir sul morre los grans sarrats dels degots de l’auratge » ; lo metge, el « sentis la frescor de la nuòch, per de ventolets qeu fan siblar la portièra » ; quò es pas lo meteis sentiment : Caçola prend un plaser sensual, per’aquò lo metge lo viu d’un biais exterior, tant se sent fatiguat.

los vesins, a l’entorn de Caçòla penjut, rapelan las còlas del trabalh dins las vinhas : ara « son amolonats » e « se calan » ; vesem aquí la paur e la curiositat ; Caçòla, quora fasiá las vendémias, se sentissiá ben amb las còlas « eran sarrat aquí dintre amb doas autras còlas. Eran ben. Caçòla èra coma urós ».

la solitud e lo desper del medecin e de Caçola son botat en abima : lo metge a senti « lo fremin d’una soletat que res la podiá pas apasimar » ; Caçòla capitèt un jorn que jamai res vendriá ». l’ansia fuguèt tojorn presenta dins lurs vitas.

Caçòla a agut la meteissa reactage que son fraire davant la mort : Caçòla aviá « l’aiga del uòlhs que regolajava dins los rècs, color de terra, d’aquela cara «, e lo fraire davant Caçòla penjut, a « l’aiga raja de sos uòlhs doçament, long dels rècs prigonds de sa cara color de teule ». Los elements, aquí l’aiga, se mesclan als cors, a la terra.

L’image de la mandra que è penjat coma Caçòla è plan fòrta : « vei subran una pichòta figuièra, penjat a la sola branca, lo còr long d’una mandra » ; la mandra è utilisada com’un leitmotiv tot du long com’un requiem per lo mort amb un imatge que torna dins la testa del metge e balha lo ritme al raconte.

Lo metge a lo sentiment que la vita pòt s’ arrestar coma quala de Caçòla e se vei el tanben mort : « aquel image ont se pòt tanben destriar l’image avenidor de ço que serem ». Mas per lo metge, a la fin del raconte : « la vida crida son drech »(…) dins un essam de moscas blavas ».

IV – une novèla mòstra las consequencias d’un eveniment sul narrator

La mòrt de Caçola pesa sus las espatlas del metge : l’a tojorn conegut e son del meteis village ; tots los moments del passat que an partéjat li tornan a la memòria e li balha lo sentiment de la freuletat de la vita. Lo metge vei sa pròpria fin e sentís lo desper venir en el.

V – los trabals sus la psicologia an influençat la novèla e donc la nocion de temps e es subjectiva

Aquela novèla passa de longa del present al passat : « lo metge s’è recòrda », amb aquela pita frasa, pòt passar de la mòrt de Caçòla, plan presenta, ad’ aquela de son paure paire : las doas estanças son alavetz botadas al meteis nivèl.

A d’autres moments, lo metge sentís que la vita s’arresta : « semble que siá dubèrt una fenestra sus un mond ont tot demoran coma èra ». passat e present s’encontran en un ponch aplantat.

Lo metge a lo sentiment que lo temps passa de nonent : » lo temps rajava, tròp lent per son enveja ».

Los sovenirs de la caça amb Caçòla paréissen del temps present : lo ton è viu e precís e l’emplec del temps present ajuda a aquala empremida : « Caçòla servís las filhas. Mas demambra degun ». « de còps, la frotrolha lo pren(…), crida, ven roge(…) »

VI – la novèla privilegia una lectura verticala fins a desturbar e interpelar lo legeire

lo temps present ont lo metge pren sa veitura, arriba a l’ostal, fa son trabalh et ajuda a portar Caçola, reporgis l’ossamente (sens rire) del raconte : quels moments perméton entre temps al metge de se recòrdar tota la vita de Caçola : quora èra jove, asulte et vielh.

Lo metge pòt tanben daissar las pensadas tristas venir a son esperit. Los eveniments, los sentiments se mesclan aital tot lo long del raconte : aquò balha un suspens a l’istòria.

La Venus d'Arles d'Aubanèl (comentari compausat)

Publié : 2008-12-07


presentacion
Aquel poèma “la Venus d’Arles” es adressat à Pau Areno ; es constituat d’alexandrins en un sola paragrafa començant e finissent per un conjur ; 36 verses per exprimir la beutat de la Provençala.

Las rimas masculinas e femininas alternan.

li tròbem 5 partidas : la testa / los sens / la nuditat / l’embrassament / lo sang de Provença.

Comença coma un tablau de Boticelli, e la femna deven adulte, sensuala e symbol de la Provença coma Mariana.

I – pregaira d’un crestian a una vestala romana

Aubanèl adréiça una pregaira a la femna vista coma una divessa : trobèm lo nom de “Venus” dins lo titòl e a cinc represas dins lo poèma coma un conjur. Emplega lo “O” pas mens de uèch còps. Lo poèta la “canta” coma un cantica religiós.

Es una “Rèina” e es “divesso” ; la femna es “divino”, “fiho dóu cèu” e sa dimension mitologica es balhada per la presença de “lis Amour” ; vesèm un estatua de “maubre”, Arles estant tota plena de referenças a l’empèri roman : la joventa a una “rauba blanco” e a sus lo front d’”ondadou frisa”, e las espatlas nudas : “ti superbis espalo”. Sembla a una vestala pura sus son autar.

Quela pregaira se trasforma lèu en una crida al pòble invitat a vener adorar la Venus : “venès, pople, venès”. L’amour e la beutat son personificats dins una metafòra en daus “bessoun” : Remus e Romulus chas los Romans.

Passa de la pregaira personala a la crida collectiù, puèi tòrna al “tu” per pregar la femna aimada. E fenis per la referença als “jouvènts” : quel passatge del “iò” al “nos” marca la presença de la fola assemblada al temple temonh de quela beutat.

I a una ambiguitat entre lo crestian e la pagana : Aubanel comença crentosament avisant la cara de la Venus e pauc a pauc se sarra dins un espèr de sensualitat. Lo crestian n’assumis pas son deseg per paur del peca, mas se daissa entirat per el e l’adesa en una cèrca d’identitat colturala.
II – un imne a la beutat e un’ invitacion sensuala

Tòrnem trobar lo leitmotiv : “siés bello” mai d’un còp dins quel poèma ; los noms e adjèctius “bèu”, “bèuta”, “bello” tòrnan tanben tot lo long. La descriveson del còs de la femna es plena de bendich : “ superbis”, “graci”. L’emplèc dels superlatiùs “ tant”, “plus” mostran coma es astoretat per lo còs.

Comença per la doçor e la frescor del naut del còs : la “testa”, lo “còu” son botats en valor, la frasa se fenis al lo vèrs seguent : “se clino” coma un jòc. Contunha en davalent sus las espatlas, las popas, lo ventre. Vesèm lo cambiament : lo poèta comença, dins l’espèr, amb una question adola : “ ta fresco bouco en flour de-qu’ei que vai nous dire ?” coma un drolhet que juga dins l’arrompiment : es enquèra dins l’enfança :”li potoun e lou rire” e dins la puretat “tant puro”.

Enantivament, juga amb la nuditat : “nu”, “nus”, “nuso”, “venus” ; la rauba deu tombar e n’es aqui que per mielh dispareisser : l’invita a la daissar caire. Sèm enquèra dins lo miejòme.

E arriba pauc a pauc al mitan del poèma al deseg de l’estrénha sensuala ont l’òme se vòl actiù : “mi brassada estregne” ; lo “r” que rotlan dins aquel vers ensistissen sus quels moviments raibats dels còs. Deven “ardento” e “tremolant” : quò es una invitacion a la festa dels sens : “laisso” es emplegat dos còps en debuta dels vers. Son deseg risca de l’emenar jusc’a la folïa : “ta bèuta m’engana”.
III – la provençala, symbol d’un pòple

La presença de la Provença cort tot lo long del poèma : “Venus d’Arles” la simbolisa en prumièr dins lo titòl e a tres reprèsas.

La “rèino provençalo” significa tant la vila principala de la region que la beutat de sas drollas.

La Provença es d’abòrd la lutz “ que clarejo en touto la Prouvènça” : lo “soulèu” que “luse”, lo “belu” son los simbòls d’aquel pais. Quel lum n’enmèna la calor que fa lo sang “sèmpre viéu, sèmpre caud”, imatge mediteraneana. Fa tanben la peu “bruna”.

Lo “brau” es tanben lo simbòl de la Provença amb l’idéia de la “lucho” e de la “mort” presentas dins aquel poèma.

La Provença es tanben la tèrra a la “peitrina nuricièra” ont lo mond es invitat a venir “ tetar”.

Lo mond de Provènça es apelat a s’assemblar : “venès, pople, venès” ; quela crida se vòl potenta e convencent. Lo darrièr paragrafa esplica d’un biais gaireben pedagogica que la Venus d’Arles es la maire, la femna, lo sang de la tèrra de Provença : “vaiqui perqué” es emplegat quatre còps.

L’identitat de quel pòble se tròba dins l’emplèc de “nòsti fiho e nòsti drole san” e “nòsti chato alerto”, “nòsti gai jouvènt” : “nostre” renfòrça aquel sentiment d’una tèrra e d’una coltura comuna.

*************

La Venus d’Arles es la metafora emplegada per la Provença, femna e maire nuricièra per tot un pòble que lo poèta vòl assemblar dins un meteis movement d’admiracion et d’amor per lo païs que es lo seune.

La Venus d'Avinhon – la Venus d'Arle – uno Veniciano

Publié : 2008-12-07


sintesi

lo còs es presentat del meteis biais dins lo dos prumièrs poèmas : cada partida del còs es descricha en un imne a la beutat de la femna aimada. Dins lo tresen, lo còs es mens mostrat : la femna apareis mai lunh, mens precisa coma un raive.

Comença per los uelhs (totjorn prigonds), los pials, e davala tot lo còs coma una camerà acabant per la camba e lo pè (pichon o fin) : los superlatius son pro utilisats, coma “tant” “pus”.

Los adjectiùs “divino”, “ufanos”, “superbis” son comuns al dos prumièrs poèmas e botan en valor lo còs de la femna portada al reng de divinitat.

La doçor se tòrna trobar tanben dins la descriveson del còs dels dos prumièrs : “si bèus bras tant dos”, “ta testo fiero e douço”.

la puretat es presenta dins tots los tres : “sis grands iue pur”, “toun sen tant redouna e tant pur”, “son cors pur”.

Lo poèta se mòstra ardit en parlant de la nuditat de la femna : “lo sen”, “la peitrina”, “lo pitre” se troban dins lo très poèmas mòstrant lo desir. Çaquelà, la nuditat es subretot presenta dins los dos prumièrs poèmas.

La vestidura dins la Venus d’Arles es mai descricha que dins los dos autres : la femna es mai feminina e avanèla amb son “riban cremesin”, “sans ges de courset” e son “coutilhoun” ; la rauba es presenta dins los tres poèmas coma simbòl de la femna : desvèla lo còs, mas l’estuja tanben : lo poèta ensaja de devinar e prèga per que la rauba tombe.

Lo blanc e lo negre o lo brun se troben dins la Venus d’Arles e la Venus d’Avinhon : las mans son totjorn blancas, los pials son negres, la carn es bruna. Lo rotge es tanben important, color de sang.

Dins lo darrièr poèma, quò es mai lo blanc, lo blonditge e la lutz que son al començament del poèma e lo nègre a la fin mercant la dolor de l’amant.

Vesèm subretot la Provença dins la Vénus d’Arles

la natura es mai presenta dins “uno Veniciano” : l’aiga, la lutz, l’ombra, la luna son utilisadas per lo poèta.

Las incantacions mercan l’espèr, lo desir, lo desesper ; lo poèta prèga la femna aimada amb de superlatius : “O divina”

dins lo prumièr e lo tresen, lo poèta es contrariat dins sas amors : la femna l’ avisa bric e s’en va, lo daissant desesperat.

L’emplèg del “ieu” se vei mai dins la venus d’avinhon : lo poèta se mostra passiu : “que me fas mouri”, plen d’espèr : “O laissa me te devori”, se languís : “que m’en brule la fèbre encaro ?”, desesperat : “vole plus t’ama”, e se retira dins los raives : “anem-nous-en dins lis estello” .

Dins “uno Veniciano”, lo poèta descriu mai sas sensations : “me sentiéu”, “entendiéu”, vesiéu” , “me semblava”.

L'anèl d'aur (un conte de Joan Bodon)

Publié : 2008-12-07



1.escriure la debuta del conte :

Un còp i aviá, dins los sègles passats, un rei vielh e savi que governava tot lo pais d’aicí ; lo sonava lo Grand Ric, mas cap de libres d’istorià pas servat de son nom ; aviá tres dròlles que se s’apelavan Almaric, Malric e Belric.

Los dos prumièrs se revertavan, eran marits per lo paur monde, malmenavan las femnas e las filhas e mespresavan lo saver ; lo darrièr, que lo rei aimava, passava son temps a estudiar las leis e los libres d’un còp éra ; cada còp que surtissiá dins la vila, donava tot cò que portava per secourir los aganits.

Un jorn, lo rei Grand Ric se siegèt sur la cadièra belà e mandet que son filhs pareguèssen davant el ; puèi, lor parlèt aital : “ara, vesi que los ans me tiran ; me caldra lèu anar ont anan tots los vielhs, mas avant me cal causir lo que de vostres serà rei “.


2) trobar las exprecions

réf : http://cercle-occitan.chez-alice.fr/tableaux/octaexpressions.html

morir / fumar un fenoulh / n’es a son darrièr
quò es un’autre parelhs de manchas / es pas una palha
viure d’air e d’aiga fresca / ganha pas l’aiga que beu
s’aisinar
prener sa aisinas
s’avoar vencut
fa etzu !
pescar la petita bestia / trobar dels pials als uos
èsser riche
far veire a qualqu’un de quel bosc se calfa
venir fada / batre de l’antissa
far cantar quauqu’un
quò ne me fa pas rès
perdis pas rès per attendre / vau te parlar del pais
s’en anar
avèr un cur de peira
è franc coma un age que retiula / quora s’en va, n’en diriá que s’en tòrna
traina grola
eschivar los cors
te lo mandarai pas dire