La Venus d'Avinhon – la Venus d'Arle – uno Veniciano

Publié : 2008-12-07


sintesi

lo còs es presentat del meteis biais dins lo dos prumièrs poèmas : cada partida del còs es descricha en un imne a la beutat de la femna aimada. Dins lo tresen, lo còs es mens mostrat : la femna apareis mai lunh, mens precisa coma un raive.

Comença per los uelhs (totjorn prigonds), los pials, e davala tot lo còs coma una camerà acabant per la camba e lo pè (pichon o fin) : los superlatius son pro utilisats, coma “tant” “pus”.

Los adjectiùs “divino”, “ufanos”, “superbis” son comuns al dos prumièrs poèmas e botan en valor lo còs de la femna portada al reng de divinitat.

La doçor se tòrna trobar tanben dins la descriveson del còs dels dos prumièrs : “si bèus bras tant dos”, “ta testo fiero e douço”.

la puretat es presenta dins tots los tres : “sis grands iue pur”, “toun sen tant redouna e tant pur”, “son cors pur”.

Lo poèta se mòstra ardit en parlant de la nuditat de la femna : “lo sen”, “la peitrina”, “lo pitre” se troban dins lo très poèmas mòstrant lo desir. Çaquelà, la nuditat es subretot presenta dins los dos prumièrs poèmas.

La vestidura dins la Venus d’Arles es mai descricha que dins los dos autres : la femna es mai feminina e avanèla amb son “riban cremesin”, “sans ges de courset” e son “coutilhoun” ; la rauba es presenta dins los tres poèmas coma simbòl de la femna : desvèla lo còs, mas l’estuja tanben : lo poèta ensaja de devinar e prèga per que la rauba tombe.

Lo blanc e lo negre o lo brun se troben dins la Venus d’Arles e la Venus d’Avinhon : las mans son totjorn blancas, los pials son negres, la carn es bruna. Lo rotge es tanben important, color de sang.

Dins lo darrièr poèma, quò es mai lo blanc, lo blonditge e la lutz que son al començament del poèma e lo nègre a la fin mercant la dolor de l’amant.

Vesèm subretot la Provença dins la Vénus d’Arles

la natura es mai presenta dins “uno Veniciano” : l’aiga, la lutz, l’ombra, la luna son utilisadas per lo poèta.

Las incantacions mercan l’espèr, lo desir, lo desesper ; lo poèta prèga la femna aimada amb de superlatius : “O divina”

dins lo prumièr e lo tresen, lo poèta es contrariat dins sas amors : la femna l’ avisa bric e s’en va, lo daissant desesperat.

L’emplèg del “ieu” se vei mai dins la venus d’avinhon : lo poèta se mostra passiu : “que me fas mouri”, plen d’espèr : “O laissa me te devori”, se languís : “que m’en brule la fèbre encaro ?”, desesperat : “vole plus t’ama”, e se retira dins los raives : “anem-nous-en dins lis estello” .

Dins “uno Veniciano”, lo poèta descriu mai sas sensations : “me sentiéu”, “entendiéu”, vesiéu” , “me semblava”.

L'anèl d'aur (un conte de Joan Bodon)

Publié : 2008-12-07



1.escriure la debuta del conte :

Un còp i aviá, dins los sègles passats, un rei vielh e savi que governava tot lo pais d’aicí ; lo sonava lo Grand Ric, mas cap de libres d’istorià pas servat de son nom ; aviá tres dròlles que se s’apelavan Almaric, Malric e Belric.

Los dos prumièrs se revertavan, eran marits per lo paur monde, malmenavan las femnas e las filhas e mespresavan lo saver ; lo darrièr, que lo rei aimava, passava son temps a estudiar las leis e los libres d’un còp éra ; cada còp que surtissiá dins la vila, donava tot cò que portava per secourir los aganits.

Un jorn, lo rei Grand Ric se siegèt sur la cadièra belà e mandet que son filhs pareguèssen davant el ; puèi, lor parlèt aital : “ara, vesi que los ans me tiran ; me caldra lèu anar ont anan tots los vielhs, mas avant me cal causir lo que de vostres serà rei “.


2) trobar las exprecions

réf : http://cercle-occitan.chez-alice.fr/tableaux/octaexpressions.html

morir / fumar un fenoulh / n’es a son darrièr
quò es un’autre parelhs de manchas / es pas una palha
viure d’air e d’aiga fresca / ganha pas l’aiga que beu
s’aisinar
prener sa aisinas
s’avoar vencut
fa etzu !
pescar la petita bestia / trobar dels pials als uos
èsser riche
far veire a qualqu’un de quel bosc se calfa
venir fada / batre de l’antissa
far cantar quauqu’un
quò ne me fa pas rès
perdis pas rès per attendre / vau te parlar del pais
s’en anar
avèr un cur de peira
è franc coma un age que retiula / quora s’en va, n’en diriá que s’en tòrna
traina grola
eschivar los cors
te lo mandarai pas dire

Grizzly John (conte de Michel Chapduèlh)

Publié : 2008-12-07


1) dins la debuta de Grizzly John que vos es estada prepausada, se pòt verificar que l’eròi es subretot lo supòrt d’accions ?

L’eròi se presenta coma un paure cavalièr sus las pistas del desèrt american e descriu un país de tots los raives, pr’aquò dangierós ; quò es un país sec, ont cal luchar per viure : es un trobador modèrne, pescant del mond per auvir son conte.

2) de quin conte occitan s’inspira Grizzly John ?

S’inspira del conte del leberaubre o de Joan de l’Ors

3) Amb quin mite Chapduèlh a entrebescat lo conte occitan ?

Vesèm dins aquel conte lo mite del Far West e dels prumièrs temps dels pionièrs.

Chapduèlh a tanben entrebescat aquel conte amb lo mite del drollet elevat per una bèstia, lop o elefant : lo trobam dins “Remus e Romulus”, dins lo “Libre de la Jungle” dins la literatura. Aicí, quò es l’orsa que adòpta un mainatge. aquel dròlle tòrna chas los òmes fasent l’experiença del trabalh.

4) Quines noms, aspèctes, particularitas de la mesa en scèna, de l’enonciacion, quin tractaments particulars de l’espandi e del temps copan la nontonia del debanament de la accions ?

Evoca d’en primièr Davy Crockett e la vita a Washington : tot lo conte e ponctuat de mots angleses que balhan una parença exòtica.

Fa tanben dels comentaris sus l’asard que fa ben las causas per son conte.

Parla de l’Œdipe.

tòrna a sa vita e damanda de bròchas sechas per far fuòc e s’adreiça al legidor per lo gardar aurelhós.

I a la vita abans que siá adoptat, sa vita de drollet, sa vita de mièg-òme e d’òme : l’istòria s’espandís sus un vintenat d’annadas

Vesèm tanben los diferents mestièrs qu’assaja dins lo temps e las espròvas que li cal passar  per devenir  venir un òme.

5)- Imaginaretz la seguida de la aventuras de Grizzly John

Grizzly John encontrèt un cercaire d’aur e lo volguèt ajudar a cercar (disem “pescar”) de las pepitas dins l’aiga, mas desbolhèt totas las maquinas sus la ribièra e partiguèt en s’emportant un sac d’aur e venguèt plan poderós e respectat dins la societat americana.

Aquel conte es un conte parodic qu’es presentat gràcia a una mesa en abisme. Primièr i a lo debanament d’una narracion ont l’autor bota en scena un contaire e puèi i a lo contaire que desvolopa son conte. L’autor es lo comentator en defòra qu’es a l’origina de l’umor dins aquel conte modèrne qu’es una adaptacion de Joan de l’Ors (o la Leberaube o maites personatges mitat òmes e mitat bèstia) dins lo contèxte de la conquista american de l’Oèst. Sos comentaris ironics ciblan :

lo mond politic e sas costumas amb Crocket e sa vida de politician emborguesat a Washington,

la critica intellectuala dels contes amb los adjunts del Shériff que son de critics especialistas del conte : Propp, Haarne…

la mòda de las minoritats dins las annadas 68 amb los « pow-wow » indians que son un reviscolament de las tradicions indianas de l’Amercia del Nòrd,

los jos títols que son un comentari amusat sus çò que ditz de l’utilitat dels contes pels dròlles e lor socializacion, etc…

L’estructura del conte de Grizzly John es « carrada » e respècta a la letra los estudis teorics de l’aparelh critic suls contes signats pel critic rus Propp aital coma Betheleim…

La Bèstia dóu Vacarés de Joseph d'Arbaud

Publié : 2008-12-07


ficas de lectura

Aquels dos estraches, la debuta e la fin del roman de Joseph d’Arbaud ” la Bèstio dou Vacarès”, balhan lo cadra del raconte : l’autor a recegut un manuscrit daissat per un gardian en Camargua en 1417 ; la fin mostra que lo narator es per totjorn dins sa solituda faça a la Bestia.

1) lo temps :

los sovenirs de l’autor : 1904, un vespre d’ivèr
la mòrt de Long-Tòni : 1912
lo narator del parchamin : XVèma sègle
la fin del roman : 16 de janvié de 1418
uno mesado
lo lendoman, davans l’auba
deman
d’aro-en-la

2) los lòcs

entre Arle et Nimes
sus lou terraire de Caban, eilalin long dóu Grand-Rose
davant uno regalido de tamarisso
dins las fangas del Grand Abime
lo Riege
Radèu-Long
l’Estang Redon

3) los personatges

lo narator
Peire Antoni Recoulin, di lou Long-Toni
lo Grelat
la bèstio

4) la narracion

l’escrivant bota en avans lo gardian, son amic, que li balhèt lo parchamin escrich per lo Grelat : i a una mesa en abime del raconte que servis a far acceptar la lenga occitana coma autentica.

5) los camps lexicals :

las bestias : biòu, chivau, gibla, i biòu, canard, la bovino, chivau,la Bèstio, à chivau, mon chin,

la natura : la manada, lo terraire, moun baile, grand abime, lo riege, li terro, la souco, la fango, dis abime, los bouscas, li terro, l’aigo, dóu bos,

lo mestier : gardian, cavalié, baile-gardian, gardian, gardian, gardian,

l’escrich : sènso estrucioun, li libre, biblioteca, lo papié, bouta dins la testa, comprène, l’estrucioun, saupre legi ? Legi ? Uno bello causo, anas legi, passioun, lou legi, de libre,
escri tout a la man, aquéu libre, lo manuscrit, cartabèu espes, l’escrituro, per la legi, tèste, pajo, l’adouba, lo revira, l’autor, paure escrivan, pajo, escri, tèste, manuscrit, la libraio, un raconte, redi, entramble, legèire, revirage, tèste, enjouliamen //// lo cartabèu, escriéure, escriéure, lo cartabèu,

 

Lo pépé a bicicleta

Publié : 2008-12-07


Lo Pepe de Jayac racontava q’un còp, volguèt anar a la vòta a Nadalhac en bicicleta.

Sus lo camin, podèt pas se figurar coma, mas faguèt un brave cròc a sa culota, que li vesiá tot lo tiol…

E èra un pauc lunh de Jayac, mas voliá li anar a la vòta, e benlèu ben que n’en aviá pas un autra de culota a la maison per se canjar !

“per mon arma”, ço-ditz, “e que far aura ?”

Enfin, trobèt un biais : prenguèt lo cable del fren de la bicicleta, rapetacèt sa culota coma podèt e contunhèt son camin aital.