La formigueta

Publié : 2008-12-07


La formigueta

exercici oral de compreneson

1- a qual èran o son destinadas las faulas, fauletas o continas come « la paure formigueta »? donatz un exemple de raconte de faulas, fauletas o contina, qual, quora, cossi, e perqué ne contar ?
Las faulas èran destinadas a tot lo mond e mai que mai als enfants per lor aprene la saviesa, la patiença, e lo fach que n’i a pas totjorn de responsas o de solucions als problèmas de la vita.

La graula e lo renard es una faula de la Fontaine escricha al sègle XVII : lo renard blandis la graula que ne se sentissent pus de gaug daissa son formatge tombar dins la gola del renard pro content.

Lo blandiment pòt menar sus dels camins perilhós. Es pro util de l’aprene als petits e als grands.

2-Explicatz en una frasa cossí es bastida aquela fauleta de la « paura formigueta » :

La formigueta encontra diferents “personatges” que tots li disen que lo seguent farà melh qu’el.

 

exercici oral : contatz una o doas fauletas se ne coneissètz

un elefant que se brançolava
sus una tèla tèla tèla,
tèla d’aranha
e trobava aquel jòc talament amusant
que s’en anèt quèrre un segond elefant

doas elefants que se brançolavan
sus una tèla tèla tèla,
tèla d’aranha
e trobavavan aquel jòc talament amusant
que s’en anèren quèrre un trèsen elefant

très elefants que se brançolavan
sus una tèla tèla tèla,
tèla d’aranha
e trobavan aquel jòc talament amusant
que s’en anèren quèrre un quatren elefant

quatre elefants que se brançolavan
sus una tèla tèla tèla,
tèla d’aranha
e trobavavan aquel jòc talament amusant
que la tèla criquèt
e patratrac BOUM !

exercici gramatical

1- a) qual ne demorèt pas un briu ? (“quú” en périgòrd)
b) que quò es que erà plen de variças ?
c)qual son filh anèt quèrre ?
d) quora la vegèrem debarcar ?
e) dumpuèi quora caminava ?
f) amb qual jogava ?
g) quantas de vacas vegèrem ?

2 – a) auriam volgut que vengèssetz al mercat amb nosautres
b) li auriá agradat que li cantèssem la cançon del “pont mirabèl”
c) auriám mai estimat que margarida culhiguèsse de flors salvatjas
d)auriái volgut que los joves causiguèsson d’anar al cinemà puslèu qu’al cafè
e) aurián mai estimat que te batèsses contra los jogaires de l’autra equipa
f) nos auriá plan agradat que la familha nos portèsse un bon vin de gascoha puslèu qu’un flascon de perfum Chanel.

Lo renard

Publié : 2008-12-07


I aviá un renard que minjava totas las polas : « quela tròp de bestia », ço-ditz ma maire, « vau l’atrapar per de bon ». Demandèt una trapèla als vesins e la botèt al mitan de la polas. Un matin, auviguèt grand bruch ; davalèt dins la cort. Qu’èra los dos chens qu’eran a l’entorn de la caissa e que udolavan de bonur : i aviá un tròp de gròs renard, lo mai enorme que ma maire aviá jamai vist ! E se botèt a dansar emb los chens…

Lo teatre del capitòli

Publié : 2008-12-07


Un bastiment famós, lo teatre del Capitòli (pagina 20)

1) quantas salas e quantas renovacions i a agudas dempuèi la creacion de la primièra sala prèp del canton del pertèrra del capitòli ?

I a agut tres salas : la Comedia, la Sala del Jòc de l’espectacle, la sala novèla de 1950.

la prumièra renovaccion fuguet las lòtjas dins las galariás al sègle XIX, puèi la renovacion de 1880, quala de 1950, de 1974 et de 1996 : quò fa cinc.
2) quinas decoracions i a agudas al sègle XIX, quora e per qual foguèron realisadas ?

la pintradura neo-baròca fuguet realisada per Benezet sus la Copòla en 1880.
3) Descriuretz un bastiment o pargue o monument public d’occitania o d’endacòm mai e ne faretz un cort istoric.

La Maison de La Boetie a Sarlat es plan coneguda per essèr lo luòc de naissança del poèta al sègle XVI.

Quò es una bastisssa estrecha, nauta, amb de las fenestras e de las escalpraduras renaissanças sus las doas faciadas.

La teulada es ponchuda e tota en lausas.

Darrièr, i a tot plen de pitas corts, d’escalièrs, d’arcadas.

Sus la granda faciada, li vesem l’escriveson : « per que qu’èra el, per que qu’èra iò » signe de son amistat amb Montaigne.

Uèi, quò es devengut la Cambra de Comèrci de Sarlat.

4) Exercici gramatical

reviratz en faguent atencion a la concordància dels temps :

Antan, auriam gardat las fedas a costat dels bòscs sorns, e auriam agut paur dels lops.

Qual nos siriá vengut quèrre per nos menar al restaurant, se nos aviatz oblidats ?

Los drollets auran enveja de presents per Nadal. Lor triga totjorn d’arribar a Nadal.

Auriái cregut que ne podriái pas comprener l’occitan, pasmens quò es una lenga clara per qual l’escota ben.

L'anèl d'aur (un conte de Joan Bodon)

Publié : 2008-12-07



1.escriure la debuta del conte :

Un còp i aviá, dins los sègles passats, un rei vielh e savi que governava tot lo pais d’aicí ; lo sonava lo Grand Ric, mas cap de libres d’istorià pas servat de son nom ; aviá tres dròlles que se s’apelavan Almaric, Malric e Belric.

Los dos prumièrs se revertavan, eran marits per lo paur monde, malmenavan las femnas e las filhas e mespresavan lo saver ; lo darrièr, que lo rei aimava, passava son temps a estudiar las leis e los libres d’un còp éra ; cada còp que surtissiá dins la vila, donava tot cò que portava per secourir los aganits.

Un jorn, lo rei Grand Ric se siegèt sur la cadièra belà e mandet que son filhs pareguèssen davant el ; puèi, lor parlèt aital : “ara, vesi que los ans me tiran ; me caldra lèu anar ont anan tots los vielhs, mas avant me cal causir lo que de vostres serà rei “.


2) trobar las exprecions

réf : http://cercle-occitan.chez-alice.fr/tableaux/octaexpressions.html

morir / fumar un fenoulh / n’es a son darrièr
quò es un’autre parelhs de manchas / es pas una palha
viure d’air e d’aiga fresca / ganha pas l’aiga que beu
s’aisinar
prener sa aisinas
s’avoar vencut
fa etzu !
pescar la petita bestia / trobar dels pials als uos
èsser riche
far veire a qualqu’un de quel bosc se calfa
venir fada / batre de l’antissa
far cantar quauqu’un
quò ne me fa pas rès
perdis pas rès per attendre / vau te parlar del pais
s’en anar
avèr un cur de peira
è franc coma un age que retiula / quora s’en va, n’en diriá que s’en tòrna
traina grola
eschivar los cors
te lo mandarai pas dire

Lo pépé a bicicleta

Publié : 2008-12-07


Lo Pepe de Jayac racontava q’un còp, volguèt anar a la vòta a Nadalhac en bicicleta.

Sus lo camin, podèt pas se figurar coma, mas faguèt un brave cròc a sa culota, que li vesiá tot lo tiol…

E èra un pauc lunh de Jayac, mas voliá li anar a la vòta, e benlèu ben que n’en aviá pas un autra de culota a la maison per se canjar !

“per mon arma”, ço-ditz, “e que far aura ?”

Enfin, trobèt un biais : prenguèt lo cable del fren de la bicicleta, rapetacèt sa culota coma podèt e contunhèt son camin aital.